China tightens restrictions in Lhasa ahead of Dalai Lama’s birthday
By Choekyi Lhamo DHARAMSHALA, June 29: The London-based rights organization Free Tibet said Chinese authorities have tightened restrictions in the capital city of Lhasa ahead of the exiled spiritual leader His Holiness the Dalai Lama’s birthday on July 6. “Police checkpoints have been installed across Lhasa, including on all sides and streets around the Jokhang Temple, […]
༄༅། །རྗེ་བཙུན་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་རྒྱུད་སྨད་མཁན་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ་རྗེ་བཙུན་མཐུ་སྟོབས་མགོན་པོ་མཆོག་དང་སྐལ་བཟང་གི་མཇལ་འཕྲད་བརྗེད་དུ་མེད་པ་ཞིག་བྱུང་བའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་མཚོན་བྱེད་ཅིག །
ཌོག་ཊར་ཀ་ཝེ་རི་གིལ། སྔ་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ པའི་འགོ་སྟོད་གཟའ་སྤེན་པ་ཞིག་གི་ཕྱི་དྲོ་ཞིག་སྟེ་ཕྲན་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སློབ་སྤྱིའི་འགན་ཁུར་བཟུང་ནས་ལས་ཡུན་ཟླ་ཤས་སོང་མཚམས་དེར་བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་ས་ལ་ནས་བླ་སྨན་པ་ཚེ་བརྟན་ལགས་ཀྱིས་ཞལ་པར་ཞིག་འབྱོར། དེ་ཡང་གུས་བཀུར་འཚམས་འདྲི་མཚོན་བྱེད་གཅིག་དང་། དོན་ལ་མཐོ་སློབ་ནས་སྐུ་ན་མཐོན་པོར་ཕེབས་ཤིང་སྐུ་ཁམས་མི་བདེ་བའི་མཁན་ཟུར་ཆེས་བགྲེས་པ་ཞིག་ལ་མཐོ་སློབ་ཏུ་བཞུགས་རྒྱུའི་སྣེ་ལེན་ཐུབ་མིན་ཐད་ཡིན་འདུག ། མཁན་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་ཡང་༧སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བྷེང་ལོར་བོད་ཀྱི་སྨན་རྩིས་ཁང་ནས་བོད་སྨན་རང་བསྟེན་གཏུགས་དགོས་པར་བཀའ་དགོངས་ཕེབས་དོན་བཞིན་བྷེང་ལོར་ལག་ཤི་མི་ན་གར་དུ་སྨན་པ་རྡོ་རྗེ་རབ་བརྟན་ལགས་ལ་བསྟེན་གཏུགས་གནང་བ་ཕེབས་པ་ཞིག་རེད་འདུག །ངས་འདི་ནི་རང་ཅག་ཚང་མར་ཆེས་སྐལ་བཟང་ཡིན་པར་ལན་འདེབས་བགྱིས་འཕྲལ། བླ་སྨན་པ་ཚེ་བརྟན་ལགས་དང་ང་གཉིས་འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་༧སྐྱབས་རྗེ་རྒྱུད་སྨད་མཁན་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ་རྗེ་བཙུན་མཐུ་སྟོབས་མགོན་པོ་མཆོག་མཐོ་སློབ་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གོ་སྒྲིག་ཐད་གྲོས་བྱས་ལ། ཁོང་གིས་ངའི་ཁ་པར་ཨང་གྲངས་མཁན་ཟུར་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་ཕྱི་ཨིན་སྐད་ཤེས་མཁན་ཞིག་ལ་གནང་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་ཀྱང་གནང་། ཁ་པར་ཐོག་བཀའ་མོལ་གྲུབ་མ་ཐག་བདག་མཐོ་སློབ་ཀྱི་ཉེར་སྤྱོད་ཟ་ཁང་དུ་བསྐྱོད་དེ་ལས་བྱེད་རྣམ་པར་མཐོ་སློབ་ཀྱི་གལ་ཆེ་མི་སྣའི་བཞུགས་ཤག་གྲ་སྒྲིག་འགོ་རྩོམ་དགོས་པའི་རེ་བསྐུལ་བྱས། མཐོ་སློབ་ནས་ཕྲན་རང་གི་སློབ་སྤྱི་ལས་ཡུན་རིང་ཏོག་དབྱིབས་ནད་ཡམས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་མཐོ་སློབ་ཏུ་བླ་མ་ཆེ་ཁག་སོགས་གདན་ཞུ་སྣེ་ལེན་བྱ་རྒྱུ་མི་ཡོང་བར་བསམས་པར་བརྟེན་མི་སྣ་གལ་ཆེའི་བཞུགས་ཤག་གཅིག་བདག་ལ་གནང་ཡང་བདག་ནས་གོང་སྨོས་རྩ་ཆེའི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བེད་སྤྱོད་གནང་བའི་བཞུགས་ཤག་ཏུ་སྡོད་རྒྱུ་ནི་བདེ་པོ་གཏན་ནས་མ་བྱུང་། འོན་ཀྱང་ཕྲན་རང་སླེབས་ནས་ཟླ་ཤས་ཙམ་ལས་མ་སོང་བར་ང་ཚོས་དེ་འདྲའི་རྩ་ཆེན་བླ་མ་ཞིག་ལ་ཕེབས་བསུ་དང་བཅས་བཞུགས་ཡུལ་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུའི་སྐལ་བཟང་གི་གོ་སྐབས་ཐོབ། ཡིན་ཡང་ད་དུང་དངོས་གནས་ཕྲན་རང་ནས་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡོང་མིན་སྔོན་ལ་ཚོད་དཔག་མ་ཤེས་ཤིང་། རྗེས་སུ་ཅི་ཡོང་དངོས་གནས་དཔོག་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་གི་མི་འདུག ། ཁོང་གི་ཞབས་ཕྱི་ཨིན་ཇི་ཤེས་མཁན་རྒན་འཇམ་དཔལ་འཕྲིན་ལས་ལགས་དང་ང་གཉིས་ཁ་པར་ཐོག་སྐད་ཆ་ལྷུག་པོར་བྱུང་ཞིང་། ཁོང་ལ་ངས་བཞུགས་ཤག་གཟའ་ཟླ་བར་གྲ་སྒྲིག་ཡོང་བར་བརྟེན་ཞབས་ཕྱི་འགའ་དེ་ཉིན་མཐོ་སློབ་ཏུ་ཕེབས་ནས་བཞུགས་ཤག་རྟོག་ཞིབ་ཀྱིས་མཁན་ཟུར་རིན་པོ་ཆེར་འགྲིག་མིན་གཟིགས་ནས་སྙན་གསན་ཞུས། འོན་ཀྱང་ཁོང་གིསགཟའ་ཟླ་བའི་ཕྱི་ཉིན་ཚེས་བཟང་གི་ཉིན་མོ་ཡིན་པར་བརྟེན་ཞབས་ཕྱི་རྣམས་ཀྱང་མཁན་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་ལྷན་དུ་ཉིན་དེ་རང་ལ་ཡོང་གི་ཡིན་གསུངས། རྗེས་སོར་ཞབས་ཕྱི་བ་རྣམས་ལས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལ་ཁོང་རྣམ་པས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་བཞུགས་ཤག་རྟོག་ཞིབ་འགྲོ་འཆར་ཞུས་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེས་དེ་མ་ཉིད་དུ་མཐོ་སློབ་ཀྱིས་ཐབས་ཤེས་གང་ལེགས་གནང་བ་དེ་ག་རང་འགྲིགས་པས་རྟོག་ཞིབ་ཆེད་འགྲོ་མི་དགོས་གསུངས་འདུག །བདུན་ཕྲག་དུ་མར་རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་ཆར་པའི་རྗེས་ཀྱི་དྭངས་གསལ་གྱི་ཉིན་མོ་ཞིག་སྟེ་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༥ ལ་ང་ཚོས་ལག་ཏུ་རྟེན་འབྲེལ་ཁ་བཏགས་ཐོགས་ཏེ་ཕྲན་རང་གི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་ཡོད་པའི་མི་སྣ་གལ་ཆེའི་བཞུགས་ཤག་སྟེ་མཐོ་སློབ་ལས་སྣེ་ནང་མི་ལས་ཤག་ཕྱོགས་སུ་རིན་པོ་ཆེ་ཕེབས་སྒུག་བྱས། དེ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཇི་སྲིད་དེར་བཞུགས་བར་དུ་ཕྲན་རང་གི་ཐག་ཉེ་ཤོས་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་སུ་འགྱུར་བར་ངེས། ཉིན་གུང་ཙམ་ཞིག་ལ་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་རླངས་འཁོར་ནང་དུ་མཐོ་སློབ་ཏུ་ཕེབས་ཤིང་།བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དུ་མདུན་ངོས་སུ་བླ་མ་རྩ་ཆེན་སོགས་བཞུགས་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར་དེར་སྤྱན་ཤེལ་བནམས་ཤིང་འཛུམ་དམུལ་ཅན་གྱི་བླ་མ་ཞིག་བཞུགས་འདུག །རླངས་འཁོར་ནང་ནས་སྐུ་གཟུགས་དྲང་ཞིང་རིང་བ་སྐུ་གཟུགས་སྐྱོ་པོ་ཆགས་ཟིན་ཡང་བརྗིད་ཉམས་ཅན་མི་ཀུན་གྱིས་གུས་བཀུར་དབང་མེད་དུ་བསྡུ་བ་ཞིག་ཕྱིར་ཕེབས་བྱུང་། ཁོང་གི་ཞབས་ཕྱི་གསུམ་སྟེ་ཁོང་གི་གྲིབ་མ་ལྟར་འབྲལ་མེད་ཀྱི་དགེ་བཤེས་རྒྱལ་བསྟན་བཟང་པོ་ལགས་ཀྱིས་ཕྲན་གྱིས་སྔར་རྣམ་ཐར་ཁག་ཏུ་བཀླགས་པའི་དངོས་གནས་རྣམས་དངོས་མཐོང་རྗེན་སོན་བྱས་པ་མ་ཟད་ཚ་བོ་ཞིག་ཡིན་ཡང་དོན་དངོས་ཐོག་གཙོ་བོར་ཆེས་མོས་གུས་ཅན་གྱི་སློབ་མ་ཞིག་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་སྟེར། དགེ་བཤེས་པདྨ་དབང་རྒྱལ་མཆོག་ནི་གསོལ་ཐབ་པ་ཕུལ་བྱུང་ཞིག་ཡིན་པ་ཕྲན་ནས་རྗེས་སུ་ཤེས། རྒན་འཇམ་དཔལ་འཕྲིན་ལས་ནི་འཕྲལ་མར་བདག་ལ་མེད་མི་རུང་བར་གྱུར་ཅིང་ཨིན་སྐད་རྨད་དུ་བྱུང་ཞིང་ཚིག་ཧ་ཅང་ཕྱུག་པས་ལོ་ཙཱ་བ་ཞེས་སུ་འབོད། ཕྲན་རང་ནས་ཁོང་རྣམ་པར་མཇལ་དར་དང་བཅས་བཞུགས་ཤག་གསར་པར་གདན་འདྲེན་ཕེབས་བསུ་དང་སྦྲགས་ཇི་སྲིད་བཞུགས་འདོད་ཀྱི་བར་མཐོ་སློབ་ཏུ་བཞུགས་རྒྱུའི་གསོལ་འདེབས་ཀྱང་ཞུས། ད་ལྟར་ཕྱིར་མིག་གཅིག་ལྟ་སྐབས་སློབ་མ་ ༣༠༠ བརྒལ་བའི་མཐོ་རིམ་ཤེས་ཡོན་ལྟེ་གནས་ཤིག་གི་ཉིན་རེའི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལས་དོན་གཟའ་མཇུག་ཚུན་ལའང་སློབ་སྤྱིའི་འགན་ཁུར་ཡོད་མུར་ཐོག་དེ་འདྲ་བ་ཆོས་འབྲེལ་སྐལ་བཟང་གི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་ཕྲན་རང་གི་ཡང་དྲན་ཡུལ་ལས་འདས། འོན་ཀྱང་ ༢༠༢༡ ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༥ དང་ཚེས་ ༩ བར་གྱི་ཉིན་ཐོར་ལྟ་སྐབས་སུ་ཕྲན་རང་ནས་མཁན་ཟུར་རིན་པོ་ཆེར་ནང་ཆོས་སློབ་ཁྲིད་གསོལ་འདེབས་ཞུས་ཤིང་། རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཀྱང་ཞལ་བཞེས་བཟང་པོ་གནང་། ཡང་སྒོས་སུ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་གནང་འགོ་བརྩམས་ཞེས་སོགས་འཁོད། མངོན་གསལ་དོད་པོར་ཉིན་ཉུང་ཤས་དེའི་བར་ན་གུས་མོ་རང་ལ་དེ་འདྲའི་ཆེས་ཉམས་རྟོགས་ཅན་གྱི་བླ་མ་རྩ་ཆེན་ཞིག་སར་ནས་ཆོས་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་ཐོབ་པ་ཧ་ཅང་དཀོན་པའི་གོ་སྐབས་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པ་མ་ཟད་དགུང་ལོ་ ༩༠ ལྷག་སོན་ཞིང་། སྐུ་ཁམས་བདེ་པོ་མེད་ཅིང་རིན་པོ་ཆེའི་ཉིན་རེའི་དུས་ཚོད་སྟབས་བདེ་དང་བསྟུན་ནས་ཕྲན་རང་ལ་ནང་ཆོས་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུའི་བདེ་ཉམས་དང་བག་ཚ་བ་མེད་པ་ཆེར་བསྐྱེད་གྱུར། མཁན་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཆེས་ཞི་དུལ་དང་གུས་བཀུར་ལྡན་པས་ཕྱི་ངོས་ནས་རྒྱ་གར་བ་སློབ་སྤྱི་ཞིག་རིན་པོ་ཆེ་སར་ཉིན་རེར་བཅར་མི་ཕལ་ཆེར་གཅིག་པུ་ཡིན་ཞིང་། རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་གཙོ་བོ་བྱིན་རླབས་དང་སློབ་ཁྲིད་ཞུ་མཁན་དེས་སྐབས་འགར་རྒྱ་གར་བུད་མེད་གྱོན་ཆས་སྲ་རས་དང་མཚམས་རེར་བོད་པའི་ཕྱུ་པ་དང་། ཡང་སྐབས་འགར་རྒྱུན་གྱོན་ཕུ་མེད་སྟོད་ཐུང་དང་གུ་ཐུང་བཅས་གྱོན། སྔ་དགོང་གཉིས་སུ་བརྐྱངས་ཕྱག་གསུམ་རེ་འཚལ་མཁན་དེ་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་གཟིགས་སྣང་རྣམས་ངག་ཚིག་ལམ་ནས་ག་ལ་བརྗོད། འོན་ཀྱང་ནང་གི་དགོངས་པ་ཅི་ལྟར་ཡང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གུས་མོ་རང་གི་རེ་འདུན་རྣམས་ཅི་དགར་ཞལ་བཞེས་གནང་། ཕལ་ཆེར་ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་དེ་མ་ཉིད་དུ་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ང་ཚོར་ཉེ་བར་རྗེས་དེད་ཡོད་པར་སོང་། དུས་ཚོད་ཆུད་ཟོས་སུ་གཏང་མི་ཉན་པར་ངོས་འཛིན་བྱུང་། དེ་འདྲར་སོང་ངའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༡ གི་ཉིན་ཐོར་འདི་ལྟར་གསལ། ངའི་ཉིན་རེའི་སྐར་མ་བཅུ་བཅོ་ལྔ་ཅན་གྱི་རིན་པོ་ཆེའི་སློབ་ཁྲིད་ནི་ཧ་ཅང་རྩ་ཆེན་ཞིག་དང་ངའི་ཉི་མ་གཅིག་གི་དུས་ཚོད་དགའ་ཤོས་གཅིག་སྟེ་འདི་ཡི་རིང་དགོང་དྲོར་འཕགས་པ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་གསུངས་པ་རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་སྐོར་དང་། ཁ་སང་ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་ནང་གི་ངེས་འབྱུང་གི་སེམས་ཀྱི་སྐོར་གསུངས། ཕྲན་རང་གིས་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་དུ་དུས་ཚོད་ལ་གུས་མོ་རང་ནས་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོས་ངང་སྒུག་བྱས་ཤིང་། རིན་པོ་ཆེ་འདིར་ཡོད་པ་ནི་དངོས་འབྲེལ་ངོས་རང་ཆེས་སྐལ་བ་བཟང་པོ་དང་། བོད་ནས་ཕེབས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྐུ་ན་བགྲེས་པོ་རྩ་ཆེན་འདི་འདྲ་མཇལ་བ་གོ་སྐབས་དཀོན་པོ་རེད་སྙམ། ཁོང་གིས་བཞེས་ལག་ཡག་པོ་བཞེས་ཤིང་སྐུ་གཟུགས་ཇེ་སྡུག་ཏུ་མ་སོང་བ་དང་། རྒྱ་གར་སློབ་སྤྱི་འདིས་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་བློ་གཏད་པར་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོར་གནང་། རིན་པོ་ཆེའི་སློབ་ཁྲིད་གནང་སྟངས་འགའ་རེ་དང་སྲ་བརྟན་འདུན་པ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ལམ་སང་དོ་སྣང་བྱུང་། ཆེས་མངོན་གསལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ནི་སློབ་ཁྲིད་སྐབས་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་གུས་བཀུར་གནང་ཞིང་དེ་ཡང་རྒྱུན་སྲོལ་འགྲོ་ལུགས་རྣམས་ལ་གཙིགས་སུ་གནང་། རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཁམས་བདེ་པོ་མེད་ནའང་སློབ་མ་གཅིག་ཁོ་ནར་སློབ་ཁྲིད་གནང་ཚེའང་གཟིམས་ཁྲི་ཐོག་སྐུ་ལུས་སྲོང་པོར་བཞུགས་ཏེ་ཆོས་གོས་རྣམ་གསུམ་ཆ་ཚང་བཞེས་ཤིང་། ཁོང་དགུང་ལོ་ ༩༠ བརྒལ་བས་སྤྱན་དང་སྙན་གྱིས་མཐོང་ཐོས་ཀྱི་སྐུ་ངལ་ཡོད་ཁར་གུས་རང་ནས་བོད་སྐད་མི་གོ་བར་བརྟེན་དཀའ་ཚེགས་ཅན་གྱི་སྐད་སྒྱུར་ཞིག་དགོས་མཁོར་ཐུག །འོན་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེས་འགོག་རྐྱེན་དེ་དག་གནད་འགག་མེད་པའི་ཐོག་ང་གང་ཟག་གཅིག་ལ་སློབ་ཁྲིད་མི་གནང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་མ་གཟིགས། འོན་ཀྱང་ལོ་ན་ ༤༨ སོན་པ་ཞིག་མགོ་སོགས་ཕྲན་བུ་ན་བ་དང་། ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་དོན་འགའ་རེ་སོགས་འཇིག་རྟེན་པའི་སློབ་ཁྲིད་ཅུང་ཟད་ཞིག་གིས་ཉིན་རེའི་ཆོས་ཉམས་ལེན་ལ་དོ་ཕོགས་འགྲོ་བར་མཐོང་། དེས་ན་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་བ་དང་ཁོང་གི་བློའི་ནུས་མཐུ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དག་ལས་ང་རང་ངའི་ཆོད་སེམས་ལ་དྭོགས་པ་སྐྱེས་སུ་བཅུག ། རིན་པོ་ཆེའི་བློའི་ནུས་སྟོབས་དང་དམ་ཆོས་ཉམས་ལེན་གྱི་ཆོད་སེམས་དག་བཤད་སྐབས་འཕྲོས་བཤད་དུ་ཕྲན་གྱིས་རེ་སྐུལ་ལྟར་དགེ་བཤེས་རྒྱལ་བསྟན་བཟང་པོ་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་བོད་ནང་གི་སྐུ་ཚེའི་སྟོད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་འགའ་འདི་ལྟར། རིན་པོ་ཆེ་ནི་དཀར་མཛེས་ས་ཁུལ་གྱི་མི་ཚང་ཆེ་གྲས་ཤིག་ཏུ་སྐུ་འཁྲུངས། ཡབ་ཀ་བྲག་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ་ནི་ཁོང་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གཏན་ནས་མོས་མཐུན་མེད་པ་མ་ཟད་ཁོང་ནས་རིན་པོ་ཆེར་ཁྱིམ་ཐབ་བཟུང་བར་ནན་བསྐུལ་གྱིས་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་ངོས་ལེན་མི་བྱེད་ཀ་མད་གྱུར། དེས་ནའང་རིན་པོ་ཆེས་རྟག་ཏུ་ལྷ་སར་བསྐྱོད་འདོད་ཀྱི་ཐུགས་རེ་བཅངས། འོན་ཀྱང་ཡབ་ཀྱིས་ཁོང་གཅིག་པུ་ལྷ་སར་གཏང་ན་དེར་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་ཚུར་མི་ཡོང་བའི་ཉེན་ཁ་ལ་བརྟེན་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེ་ཁྱིམ་ཐབ་མི་ཚེར་ངེས་པར་ཁྲིད་དགོས་པས་འགན་ཁུར་ཅན་གྱི་ལྟ་སྐྱོང་རོགས་པ་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་གཏོང་གནང་མཛད། རིན་པོ་ཆེ་ཁམས་དཀར་མཛེས་ནས་ལྷ་སར་ཕེབས་སྐབས་རང་ལོ་༢༥ ཡན་མན་ལས་མིན།དངོས་འབྲེལ་ཁོང་ནས་༸སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ཐོག་མར་མཇལ་འཕྲད་བྱུང་སྐབས་༧གོང་ས་མཆོག་དགུང་ལོ་བཅུ་དགུ་ཉི་ཤུ་ཙམ་ཕེབས་ཤིང་། ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལ་རུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷ་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་ཁྲོ་བོའི་རྣམ་རོལ་ཡི་དམ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་བཀའ་དབང་སར་ཡིན་འདུག །བཀའ་དབང་སར་ཆོས་ཞུ་བ་འདེམས་སྒྲུག་བགྱིས་པའི་སེར་མོ་བ་དང་སྐྱ་བོའི་ལས་སྣེ་ཉུང་ཤས་ཤིག་གི་ཁྲོད་རིན་པོ་ཆེ་ནི་དེ་མིན་གྱི་སྐྱ་བོ་གཅིག་པུ་བ་རང་ཉིད་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་གནའ་སྲོལ་དང་ཁྱིམ་གཞིའི་གནས་བབས་དང་མཐུན་པའི་སྐྲ་ལོ་འཆང་ཡོད། གང་ལྟར་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ལྷ་སར་ཡོད་པའི་རིང་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་གྲྭ་ཚང་དུ་ཆོས་སྒོ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ བར་དེར་གསན་བསམ་སློབ་གཉེར་གནང་། ཕྱིས་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་ནས་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་དུ་མའི་རིང་ཕ་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་མ་གནང་། དེའི་བར་ན་བཙན་འཛུལ་རྒྱ་ནག་དམར་པོས་ཁོང་གི་ཡབ་གདུབ་རྩུབ་དྲག་པོ་དང་བཅས་མེ་མདས་བཀྲོངས། རིན་པོ་ཆེ་ནས་རྩ་ཆེན་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དོན་ལྡན་དུ་འགྱུར་རྒྱུའི་ནང་གི་ཆོད་སེམས་འདི་ལྟར་བརྟན་པས་ཤུགས་དྲག་གིས་བཤོལ་འདེབས་དང་ཕྱིའི་འགོག་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་ཡང་ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཟུང་བའི་དམ་ཆོས་ཉམས་ལེན་ལས་གཡོ་བ་མེད་ཅིང་གཞན་དབང་དུ་གཏན་ནས་མ་སོང་། རིན་པོ་ཆེ་ནི་སྦག་སའི་གནས་བརྟན་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཆོས་བརྒྱུད་རིས་མེད་ནས་ཕེབས་པའི་རྒྱ་གར་དུ་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་གཞིས་སྒར་ཐོག་མ་དེར་བཞུགས་པའི་དགེ་འདུན་པ་ ༡༣༠༠ ནས་ ༡༥༠༠ བར་ཡོད་པའི་གྲས་ཤིག་ཡིན། རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་རྣམ་པ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༧༠ བར་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་རིང་དེར་བཞུགས། དེ་ནི་ནུབ་བྷང་གལ་མངའ་སྡེ་སྦག་སར་གནས་པའི་དེ་སྔོན་ཨིན་ཇི་སྐབས་ཀྱི་བཙོན་ཁང་གཞིས་སྒར་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ལ། གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་ཆ་ནས་དེ་ལས་གདུག་རྩུབ་ཅན་ཞིག་སྲིད་དམ་སྙམ་པ་ཡོད་འདུག ། དགེ་འདུན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བཙན་འཛུལ་རྒྱ་དམག་ཕྱིར་འཐེན་བར་དུ་བོད་ནང་ཁུལ་ལྷོ་ཁ་ཙམ་དུ་ཉེན་གཡོལ་གྱི་བསམ་བློས་བོད་དུ་ཡོད་པའི་རང་ཉིད་ཀྱི་དགོན་པ་གྲྭ་ཚང་ནས་ཉལ་ཆས་འདང་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཆེས་བྲེལ་འཚུབ་ངང་ཐོན་དགོས་བྱུང་། འོན་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་གནས་སྟངས་འོག་ཁོང་རྣམ་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་དང་བཙན་དབང་གིས་ཁ་བྲལ་དགོས་བྱུང་། གློ་བུར་དུ་སློབ་གཉེར་བྱེད་རྒྱུའི་དཔེ་ཆ་ཡང་མེད་ཅིང་། ཡུལ་ལུང་གཞན་རྒྱུས་མངའ་སོགས་གོམས་འདྲིས་གཏན་ནས་མེད་པའི་གནས་ཤིག་ཏུ་ལྷུང་། ཁོང་རྣམ་པར་ཡོད་པ་གཅིག་པུ་ནི་དགུང་ལོ་ ༢༤ ཅན་གྱི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་དེ་རེད། ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་ནང་གསལ་ལྟར་ན་སྲིད་བློན་པཎྜིཏ་ནེ་རུ་ནས་གཞིས་སྒར་དེ་གནང་འདོད་མེད་ཀྱང་གྲྭ་སའི་སློབ་གཉེར་ལམ་ལུགས་དང་དགོན་པ་གྲྭ་ཚང་ཁག་བཙན་བྱོལ་གསར་འཛུགས་ནི་ལས་གཞི་གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་སུ་གཟིགས་པར་བརྟེན་ཉིད་ཀྱི་དགུང་ལོ་ལས་ཆེས་ནར་སོན་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནས་རང་གི་རེ་སྐུལ་མཐའ་སྐྱེལ་གནང་། སྦག་སའི་དགེ་འདུན་པ་གསུམ་ཆ་གཅིག་ཙམ་གློ་ནད་ཊི་བི་སྙུང་ལ་འགའ་རེ་འུ་ཐུག་གིས་རང་སྲོག་བཅད་པ་མ་ཟད། བཕྱིས་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་རྗེས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་གཞིས་ཆགས་ཁག་ཏུ་བཏང་བ་རྣམས་ཀྱང་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་དཀའ་སྡུག་མྱོང་སྟེ་འགའ་ཞིག་གིས་འཚོ་གནས་ཐུབ་མིན་ཡང་བསམ་བློ་འཁོར། འོན་ཀྱང་ཁོང་རྣམ་པ་འཚོ་གནས་ཐུབ་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་བཙན་བྱོལ་དུ་ནང་ཆོས་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་གྱི་རྨང་གཞི་ཉིད་དུ་གྱུར། ཕྲན་རང་གི་བསམ་པར་འཕགས་པ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར་བཟང་པོའི་ཁྱད་ཆོས་བྱེ་བྲག་པ་དང་དེ་དག་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྐོར། བཀུར་སྟི་བྱས་པས་དོན་རྟོགས་ལྡན། །ཆོས་བསྲུངས་ཤེས་རབ་ཅན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས། ཆོས་ལ་བཟོད་པས་གཟུངས་འཐོབ་བོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་རྣམས་ཁོང་རྣམ་པར་ལེགས་པར་འཇུག །དེང་ཆར་འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་གྲྭ་ཚང་དུ་སྦག་སའི་གནས་བརྟན་ ༣༥ ཡན་མན་ལས་མེད། གཞན་ཡང་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་ཕྱི་རྣམས་ཀྱིས་གསུང་དོན། སྦག་སའི་ཆོས་གྲོགས་རྣམས་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེ་མོན་གྷོ་འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་དུ་ཕེབས་སྒུག་བྱས་ནས་བཞུགས་ཡོད་པར་ཡང་ཡང་གསུངས་པ་ལྟར་དེ་ག་རང་རེད་འདུག །ཕྲན་རང་རིན་པོ་ཆེའི་འབྲས་སྤུངས་གཟིམས་ཤག་དང་རུང་ཁང་ནས་ཁོང་རྣམ་པ་འགའ་རེ་ ༢༠༢༢ ཕྱི་ཟླ་ ༣ཚེས་ ༣ སྟེ་ལོ་གསར་ཚེས་གཅིག་སྔ་དྲོར་རིན་པོ་ཆེ་སར་མཇལ་བཅར་ཕེབས་མཁན་རྣམས་བདག་གིས་མཇལ། བོད་པའི་དགེ་འདུན་པ་གཞོན་གྲས་འགའ་རེས་བདག་ལ་བློ་འཚབ་སྨྲེ་ངག་དང་བཅས་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་ཁ་བ་རྣམས་ལས་བདག་གིས་ཤེས་རྟོགས་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཤེན་འདི་འདྲ་ང་ཚོ་དང་བྲལ་ཞིང་སྐྱེ་བ་མ་འཕོ་སྔོན་དུ་མཇལ་འཕྲད་ཐུབ་པ་ནི་ཆོས་རྣལ་མ་དོན་གཉེར་ཅན་རྒྱ་གར་བ་བོད་པ་མི་རིགས་དང་གཞན་སུ་ཡིན་རུང་རྩ་ཆེན་དང་གལ་གནད་ཤིན་ཏུ་ཆེ། འདི་ལྟར་བགྱིས་པ་ནི་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་རྟག་ཏུ་ནན་སྐུལ་ཆེན་པོས་ཆོས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དེ་ཡང་མཐར་སྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་ནཱ་ལཎྜཱའི་ཆོས་བརྒྱུད་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་དགོས་པར་གསུངས་པའི་ཤུགས་ཀྱི་རིགས་པས་ཀྱང་དེ་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ། འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་༧སྐྱབས་རྗེ་རྒྱུད་སྨད་མཁན་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ་རྗེ་བཙུན་མཐུ་སྟོབས་མགོན་པོ་མཆོག་མཇལ་ཙམ་དང་ཁོང་སར་ནས་ཆོས་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་ཞུས་པས་ཁོང་གིས་ནཱལནྡཱའི་ཆོས་བརྒྱུད་དང་དེའི་ལྟ་གྲུབ་ཡང་རྩེ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་མཚོན་པ་གོ་རྟོགས་སྟེར། ཅིའི་ཕྱིར་རྟགས་སམ་རིགས་པས་ཁོ་ན་གྲུབ་ཅེ་ན། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོའི་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དུ་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་མཇལ་ཏེ། གང་ཟག་རྟོགས་པ་མཐོ་བ་ཁོ་ནས་གང་ཟག་རྟོགས་པ་དམན་པའི་ཉམས་རྟོགས་རྣམས་མཇལ་ནུས། དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དུའམ་རྗེས་དཔག་ལས་སོ། །སྔ་མ་ནི་གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་ལྟ་བུ་སྒོམ་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་མངོན་སུམ་རྣམས་སོ། །རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ངེས་ཤེས་དང་ཉམས་ལེན་གྱི་ཆུ་ཚད་ཆེས་ཞན་པའི་བདག་ལྟ་བུས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཉམས་རྟོགས་ཅན་དག་གི་བློའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་མངོན་སུམ་དུ་མཇལ་མི་ནུས་མོད་རྟགས་ལས་ཚོད་དཔག་བྱེད་ནུས་སོ། ། གུས་མོ་རང་གིས་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་དྲི་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་ལན་གྱི་འགོར་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་བདག་ལ་ཉམས་རྟོགས་མེད་ཀྱང་གཞུང་ལུགས་དཔེ་ཆར་གསལ་བ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པས་ཉམ་ཆུང་ཞིང་ཁེངས་སྐྱུང་ལྡན་ནའང་ཁོང་གི་རྨད་བྱུང་ཉམས་རྟོགས་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འཕྲོ། རང་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཅུང་ཟད་དེ་ཆེས་ཆེར་རློམ་ཞིང་དེ་དག་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་པར་སྦྱངས་པའི་དེང་གི་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་སྐྱ་བོ་ཞིག་ལ་དེ་འདྲའི་ཉམ་ཆུང་ཁེངས་སྐྱུང་མཇལ་བ་དེ་བློ་བསྐྱེད་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། གཞན་ཡང་བློ་ཕམ་གྱི་གནས་ཞིག་ནི་དེང་སང་གི་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ལའང་དེང་རབས་ཅན་འདི་ལྟར་གང་ཙམ་ལྡན། ཆེས་ཧང་སང་བ་ཞིག་ལ་དེང་རབས་ཤེས་ཡོན་ལྟེ་གནས་ཁག་ཏུ་ཡོད་པའི་དགེ་འདུན་པ་འགའ་རེས་གདན་ས་ཁག་སོགས་སུ་ཡོད་པའི་དགེ་འདུན་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་མངོན་གསལ་ཅན་ཞིག་བཟུང་གི་འདུག ། བོད་པའི་ཁྱིམ་པ་གཞན་ཚོས་ཆོས་བརྒྱུད་འདྲ་མིན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རིན་བྲལ་གཏེར་ཆེན་དེ་དག་སྣང་མེད་ཡིན་ཤག་གིས་དེ་དག་དང་འབྲེལ་འདྲིས་གཏན་ནས་མེད་པའམ་ཡང་ན་ཁྱུག་ཙམ་གྱི་བྱིན་རླབས་ཞུ་ཡུལ་ཙམ་ལས་མེད་པ་ན་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཐོན་པར་གཡོལ་ཞིང་། སྐྱེས་མ་ཐག་ནས་སྤྲུལ་སྐུའི་མཚན་གནས་སོགས་སྙན་གྲགས་མེད་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དེ་དག་གི་གཏིང་ཟབ་ཡོན་ཏན་དག་ལ་རྒྱུས་མངའ་དང་དོ་སྣང་དེ་ཙམ་མེད་པར་སྣང་། འདི་ལྟ་བུ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཚང་མའི་ནང་ལ་ཡོད་ཅིང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་ཕྱི་རྣམས་ཀྱིས་གུས་མོར་ཤེས་ཡོན་དང་ལས་ཀ་བཟང་ལ་བྱམས་བརྩེ་ལྡན་པའི་མི་ཚང་ཅན་ཞིག་ནས་འདི་ལྟ་བུ་ཆོས་ལ་དོ་དབྱིངས་ཡོད་པར་ཧང་སང་བར་བརྗོད། ང་ལྡི་ཝ་ལི་དུས་ཆེན་སྲུང་བའི་ཆེད་ལྡི་ལིར་ཕྱིན་སྐབས་མཐོ་སློབ་ཏུ་ཁོང་ཚོར་ཤིན་ཏུ་ནས་ཁུ་སིམ་པོར་ལྟ་བུར་གྱུར་པར་བརྟེན། རྒྱུན་དུ་རིན་པོ་ཆེ་སར་གུས་མོ་སྔ་དགོང་གཉིས་སུ་གུས་བཀུར་མཚོན་བྱེད་བཅར་གྱི་ཡོད། ང་རང་མེད་པའི་སྐབས་དེར་ཁོང་རྣམས་ལས་གཅིག་གིས་ང་ཡིན་ཁུལ་གྱིས་སྒོ་བརྡུང་བའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ཕྱིས་ཕྲན་རང་ལ་གསུངས་སྐབས་ང་ཚོ་ཚང་མ་གད་མོ་བགད། རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་པའི་ཁྱེར་སོ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བརྒྱུད་ངེས་ཅན་ཞིག་ཏུ་རབ་ཏུ་སིམ་པ་སྟེ་ཆོས་དང་མན་ངག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་འབྲེལ་བར་གནང་། ལས་དང་པོ་བ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མན་ངག་བདུན་གྱི་སྒོ་ནས་གསུངས་ཤིང་། འདིར་དཔེ་མཚོན་ཙམ་བརྗོད་ན་ངེས་འབྱུང་དང་འབྲེལ་བའི་ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་ཐོག་མའི་ཤོ་ལོ་ཀ་འགའ་ཡང་རིན་པོ་ཆེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་སྦྱར་ནས་གསུངས། དེ་ཡང་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་ནས་རང་ཐོག་ངེས་འབྱུང་བསྐྱེད་པས་གཞན་ལ་སྙིང་རྗེ་ལྷག་པར་འདྲེན་ཞིང་གསུངས། རིན་པོ་ཆེས་མཚམས་རེར་མངོན་གསལ་དོད་པོས་གསུངས་དོན། ང་ཚོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་གསུམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཡིད་སྨོན་གྱིས་སངས་རྒྱས་གོ་འཕང་འགྲུབ་པར་ཤོག་ཅིག་གསུངས། འོན་ཀྱང་འདི་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པར་བདེན་མོད་ཀྱང་ཁོང་གིས་རྟག་ཏུ་ཐོག་མར་སྡུག་སྔལ་གསུམ་ནང་མུ་མཐའ་མེད་པར་ལྷུང་བའི་རང་ཉིད་ཀྱི་མ་རྣམས་བསམ་འགོ་བརྩམས། གོམ་པ་གཉིས་པར་དེ་དག་སྡུག་སྔལ་ལས་གྲོལ་བའི་འགན་ཁུར་རང་ཐོག་བླངས་པའི་གཞན་ཕན་ལྷག་བསམ་བསྐྱེད། རིམ་པ་གསུམ་པར་དེ་ལྟར་ཡོང་བར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ཉིད་ལ་རག་ལས་པར་བསམས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དགོས། རིན་པོ་ཆེས་སློབ་ཁྲིད་སྐབས་མང་པོར་གནད་དོན་འདི་གསུམ་ནན་གྱིས་གསུངས་ཤིང་ཁོང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་ཡོད་པ་ཡིན་པ་མངོན་གསལ་བྱུང་། གུས་མོ་རང་ནས་ཉོན་སྒྲིབ་དང་མི་འདྲ་བར་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བར་ངེས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྟབས་བདེ་བློ་ལ་འཐད་པོ་ཞིག་གསུང་གནང་ཡོད་པ་ཞུས་པས། རིན་པོ་ཆེ་ཐུགས་མཉེས་པོ་བྱུང་བ་མངོན་གསལ་ཐོན། ཁོང་གིས་དེ་དག་ནི་ང་ཚོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་དེ་དག་གི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་སྒྲིབ་ཁེབས་བྱེད་པའི་མ་རིག་པའི་དྲ་བ་ལྟ་བུ་དང་ཇི་སྲིད་དུ་ང་ཚོས་གྲོགས་སྐུལ་འདེད་ཀྱིས་ནུས་སྟོབས་སྲ་བརྟན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་བར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་དེ་དག་སེལ་བར་འབད་རྩོལ་སྤྱད་མི་ནུས། ང་ཚོའི་བོད་ཁང་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དགེ་བཤེས་རྡོ་རྗེ་དགྲ་འདུལ་མཆོག་ནས་ཐུགས་བརྩེ་དཀའ་ངལ་འཛེམ་མེད་སློབ་ཁྲིད་གནང་བའི་བཀྲིན་ལས། ཁོང་གི་ནཱ་ལནྡཱ་གཙུག་ལག་རབ་འབྱམས་པ་(Nalanda Masters Course) ཡི་སློབ་མ་ཚང་མར་ཤར་བའི་ཚད་མཐོའི་དྲི་བར་གོང་གི་དཔེ་དོན་དེས་ལན་འདེབས་གསལ་བཤད་གཏིང་ཟབ་སྣང་། རིན་པོ་ཆེས་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མའི་སློབ་ཁྲིད་གནང་སྐབས་རྒྱུན་དུ་སྐྱར་བཟློས་ཀྱི་ཚིག་བརྗོད་ནི་སྔར་བས་ནུས་པ་གོང་མཐོ་གོང་མཐོའི་ངང་ནས་གཞན་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུས། ཕན་ཐོགས་གྱིས། ལྷག་པར་དུ་རྒྱུས་མེད་དང་དཀའ་ཁག་ཅན་གཞན་ལ་ཞབས་འདེབས་ཞུས་ཞེས་གསུངས། རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཕྲན་རང་ལ་འཕགས་མ་སྒྲོལ་དཀར་དང་༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཐང་གནང་སྐབས་ཀྱང་དངོས་འབྲེལ་ལམ་ཡང་དག་པར་བགྲོད་པའི་༸གོང་ས་མཆོག་གི་ཐུགས་སྨོན་ལམ་སྟོན་གསོལ་བའི་ངང་ནས་མ་འོངས་པར་གོ་སྐབས་ནམ་བྱུང་ལ་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་ཞབས་ཞུ་ཇེ་ཆེར་གཏང་རྒྱུ་དམ་བཅའ་འཇོག་ཏུ་བཅུག །གཞན་ལ་ཞབས་འདེགས་དང་། ཡང་སྒོས་༧གོང་ས་མཆོག་དང་བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་ཆེད་རང་གི་ཕ་ས་དང་ཕ་མ་རྒས་འཁོགས་དག་དོར་བ་ནི་དེ་དག་བློས་བཏང་བྱས་པ་གཏན་ནས་མིན་པ་མ་ཟད་ཕུགས་ལ་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅན་དུ་ཁོང་ཚོར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་ཅེས་གསུངས། ཏན་ཏན་ཕྲན་རང་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐོར་ལའང་དྲི་བ་དྲིས་པས་རིན་པོ་ཆེ་དགའ་སྣང་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་ཚོར། ཐོག་མར་བདག་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་སྟོང་ཉིད་ལ་རྒྱུས་མངའ་དང་དབྱིངས་ཡོད་པ་ཅི་འདྲ་འོང་དགོངས་ཏེ་སྤྲོ་སྣང་བསྐྱེད། ཉིན་གཅིག་ཁོང་ལ་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་བསམ་བློ་གཏོང་ཚུལ་དང་། རྟག་ཏུ་འགྲོ་འོང་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་སྒོམ་ཚུལ་ཞུས་པར། རིན་པོ་ཆེས་དོན་དངོས་ཀྱི་འཕྲལ་མའི་ལན་གྱིས་བདག་ལ་ནམ་མཁའི་གློག་ལྟར་བློ་ངོར་གསལ་བས་ཧང་སང་དུ་འཇུག །ཁོང་གིས་རྟེན་འབྱུང་ངམ་རྟེན་འབྲེལ་ནི་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་པས་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། དེ་ལྟར་ང་ཚོས་བདུན་གཅིག་གམ་ཆུ་ཚོད་ ༢༤ སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་བསམ་དགོས། ངས་འདི་སྔོན་སྦྱངས་མྱོང་ཞིང་གོ་རྟོགས་ཅུང་ཙམ་ལྡན་ལ་འོན་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེས་འཕྲལ་མའི་གསུང་ལན་དེ་དག་ལས་གུས་མོ་རང་གི་བློ་ངོར་དེ་འདྲ་ཁྲ་ལམ་མེར་སྣང་གི་ཡོད་པ་ཆེས་ངོ་མཚར་བསམ། འདིས་ཕྲན་རང་གི་བློ་ངོར་བག་ཆགས་གཏིང་ཟབ་ལ་བསུབ་ཏུ་མེད་པ་ཞིག་བཞག ། […]
Opinion: A Memorable Encounter with a Jetsun Lama- Venerable Gyudmed Khensur Rinpoche Thutop Gonpo
By Dr. Kaveri Gill One Saturday afternoon in early October last year, a few months into my tenure as Principal of the Dalai Lama Institute for Higher Education (DLIHE), I received a phone call from Dr. Tseten la in Dharamshala. His was a courtesy call, requesting whether our institute could host a very senior former […]
Dalai Lama donates 10 lakh rupees for flood relief in Assam
By Choekyi Lhamo DHARAMSHALA, June 27: Exiled Tibetan leader His Holiness the Dalai Lama in a letter to Assam’s Chief Minister Himanta Biswa Sarma expressed his concern over the recent flooding in Assam which has led to loss of life, property damage and displaced millions of people. “It is most unfortunate that the monsoon rains […]
Controversial final game of GCM divides football fans
By Choekyi Lhamo DHARAMSHALA, June 25: The final game of the 2022 Gyalyum Chenmo Memorial Gold Cup was mired in controversy as Shimla FC decided to walk out mid-game after a contentious goal by opponent Dhondupling FC was allowed by the referee. Dhondupling Football Club (DFC) from Clement Town in Dehradun is the default winner […]
Activists disrupt Chinese envoy’s speech in Australia
By Choekyi Lhamo DHARAMSHALA, June 24: Former Tibetan parliamentarian Kyinzom Dhongdue, student activist Drew Pavlou and other protestors disrupted the Chinese ambassador Xiao Qian’s speech at an event in University of Technology Sydney in Australia on Friday. The coordinated protesters called out the Chinese envoy on his country’s poor record on human rights in Tibet, East Turkistan and […]
Parliamentarians at 8th WPCT vow to support Tibetans by opposing Chinese narrative
By Choekyi Lhamo DHARAMSHALA, June 24: More than 100 participants including lawmakers and officials from 26 countries at the 8th World Parliamentarians’ Convention on Tibet (WPCT) in Washington DC vowed continued support for Tibet by countering Chinese narrative among other efforts to resolve the Tibetan issue. Members of the Tibetan Parliament-in-Exile, CTA President Penpa Tsering, Speaker […]
Tibetan writer and poet wins Ostana Prize for writing and translation
By Choekyi Lhamo DHARAMSHALA, June 22: Noted Tibetan poet and writer Bhuchung D. Sonam, based in Dharamshala, has been awarded the Ostana Prize youth award for his writing, especially through his translation work bringing focus to Tibetan language and literature. “I am extremely honoured to be given this award, which [brings] recognition for Tibetan language and culture […]
Sino-Tibetan dialogue among key agendas at 8th World Parliamentarians’ Convention on Tibet
By Choekyi Lhamo DHARAMSHALA, June 22: The 8th World Parliamentarians’ Convention on Tibet is underway at Washington DC beginning June 22 to 23, which is organized by the Tibetan Parliament-in-exile based in Dharamshala. Over 100 participants from 26 countries and ten members from the Tibetan parliament will attend the convention to discuss matters including the resumption […]
Obituary: Thubten Samphel- A Man of Few Words and Many Works
By Dr. Tenzin Tsultrim In this world, we will meet many people and there are few in this world who will leave an indelible impression. I believe Thubten Samphel-la is one such person. My first encounter with Thubten Samphel-la(TS) was through his remarks. For my M.Phil. dissertation work on India-China relations, I have quoted him […]